برتولت برشت
I
په رښتیا چې په تور او بدمرغه پیر کې ژوند کوم:
نن یوازې احمقانه خبرې بی خطره دی
پر تندی غونج نلرل، د بی احساسۍ خبر ورکوی
او هغه چې خاندی، لا یې ویرجن خبر نه دی اوریدلی.
دا څنګه زمانه ده
چې له ونو خبرې کول، کټ مټ جنایت دی
کله چې د دومره تباهۍ په اړه هیڅ نه وایو!
هغه څوک چې په آرامۍ سره په خپله لاره ځی ګناهکار دی
ځکه هغه دوستان چې په تنګسی کې دی
نور هغی ته لاسرسی نلری.
دا سمه ده: زه لا رزق او روزی نلرم
خو باور کړی: دا یوازې یو تصادف دی
په پام کې می نه ده کوم کار چې کوم ما ډوډۍ او اوبو ته ورسوی
که بخت او قسمت راته شا کړی، کار مې جوړ دی.
ماته وایی: وخوره، وڅښه او له هغه څه چې لری خوښ ووسه
خو څنګه کولای شم وخورم او وڅښم
کله چې مې خپل خواړه د یو ولږی له ورغوی اخیستی وی
او د اوبو جام ته مې یو تږه مستحق وی.
خو بیا یې هم خورم او څښم.
زما زړه هم غواړی پوه ووسم
په پخوانیو کتابونو کې یې پوه انسان داسې تعریف کړی دی:
د زمانې له آشوب څخه تښتیدل او دا لنډ عمر
بی وحشته تیرول
بدیو ته په نیکۍ ځواب ورکول
یو یوهیلې له یاده ویستل
دې ته وایی پوهه.
خو دا کارونه له ما نه پوره کیږی
په رښتیا چې په تور او بدمرغه پیر کې ژوند کوم.
II
د آشوب پر مهال ښارونو ته راغلم
کله چې ولږې بیداد کاوه
د پاڅون پر مهال د خلکو منځ ته راغلم
او هغوی سره می فریاد کړی
کوم عمر چې ماته راکړل شوی و
پر ځمکې داسې تیر شو.
خواړه مې د جګړو تر منځ وخوړل
د قاتلانو تر څنګ مې د خوب لپاره سر کیښود
مینه مې جدی ونه نیوله
او زړه مې طبیعت ته ونه سپارو
کوم عمر چې ماته راکړل شوی و
پر ځمکې داسې تیر شو.
زما په روزګار کې ټولې لارې ډنډونو ته ختمیدئ
ژبی مې زه جلادانو ته وروپیژندلم
زور مې ډیر نه و، خو هیله مې لرله
چې واکمنانو ته سرخوږی برابر کړم!
کوم عمر چې ماته راکړل شوی و
پر ځمکې داسې تیر شو.
توشه او توان مو ډیر نه و
هدف لری و
له لرې لیدل کیدو
خو ما ورته لاسرسی نه درلود
کوم عمر چې ماته راکړل شوی و
پر ځمکې داسې تیر شو.
III
ای هی راتلونکو، تاسو چې د هغه توپان له زړه سر را پورته کوئ
چې موږ یې تیر کړی یو.
کله چې زموږ له نیمګړتیاو غږیږئ
په یاد ولرئ
زموږ له ستونزمنې زمانې هم وغږیږئ.
په یاد ولرئ چې موږ له خپلو بوټانو نه ډیر هیوادونه بدل کړل.
او په نهیلی مو د طبقاتی جګړې ډګرونه شاته پریښودل،
چیرې چې ستم و خو اعتراض نه و.
په دې ښه پوهیږو:
چې آن کرکه له حقارت څخه
انسان لا بیرحمه کوی
آن پر نابرابرۍ قهریدل
هم غږ زیږوی.
آخ، موږ چې غوښتل ځمکه د مهربانۍ لپاره برابره کړو
په خپله مو ونشو کړای مهربان ووسو.
خو تاسو کله چې هغه ورځې ته ورسیدی
چې انسان د انسان ملګری وی
زموږ په اړه
په مهربانۍ سره قضاوت وکړئ!



تر شاعرۍ وروسته سارى نه و لیدل شوى- فراز په خپل ژوند کې ډېرې جایزې اخیستې وې، خو لویه جایزه یې د پاکستان هلال امتیاز جایزه وه، چې ډېرو لږو خلکو ته په برخه شوې ده .